Bé Thảo Phương (Phố Chùa Láng, Đống Đa, Hà Nội) sinh ra nặng 3,2 kg. Bé ham ăn, không ốm vặt, lại được gia đình tích cực “nhồi” nên bé tăng cân như thổi. Hiện nay, bé mới 22 tháng tuổi mà đã nặng gần 15 kg. Chị Thảo, mẹ bé cho biết, bé biết đi từ khi được 12 tháng, nhưng đến nay, bé “sở hữu” có vọn vẹn 8 cái răng và chưa kín thóp. Bé ra rất nhiều mồ hôi cả khi ăn lẫn khi ngủ. Mỗi ngày, bé ăn 3 bữa cháo (mỗi bữa một bát tô loại nhỏ), 3 bữa sữa (mỗi bữa 250ml). Tuy nhiên, đi khám tại Viện Dinh dưỡng Trung ương, bác sĩ cho biết, bé bị còi xương thể bụ bẫm.
Theo Thạc sĩ Lê Thị Hải, Giám đốc Trung tâm Khám và Tư vấn dinh dưỡng, Viện Dinh dưỡng Trung ương, trẻ tăng cân nhanh, quá bụ bẫm là một yếu tố nguy cơ gây còi xương. Vì thế, có không ít trẻ có cân nặng tốt, thậm chí thừa cân cũng bị còi xương. Các bậc cha mẹ không biết rằng, ở những trẻ này nhu cầu về canxi, phốt-pho cao hơn trẻ bình thường nên nếu không chú ý sẽ không đáp ứng đủ nhu cầu của trẻ. Những trẻ này được gọi là còi xương thể bụ bẫm. Nguyên nhân của bệnh còi xương không phải do ăn thiếu mà là do thiếu ánh sáng mặt trời, trẻ không tổng hợp được vitamin D. Vitamin D có rất ít trong thức ăn, nhưng dưới da lại rất sẵn tiền vitamin D, nhưng phải dưới tác động của ánh sáng mặt trời mới chuyển thành vitamin D. Khi thiếu vitamin D trẻ không hấp thu được canxi.
Các chuyên gia cho biết, còi xương là bệnh phổ biến ở trẻ dưới 3 tuổi. Tình trạng còi xương thường gặp ở các trẻ đẻ non, trẻ sinh thiếu tháng, thiếu cân, trẻ có hội chứng kém hấp thu, trẻ suy dinh dưỡng, trẻ không được tắm nắng... Các triệu chứng thường gặp ở trẻ còi xương là hay quấy khóc, ngủ không yên giấc, hay giật mình, ra nhiều mồ hôi, rụng tóc vùng sau gáy tạo thành hình vành khăn, thóp mềm và chậm liền, chậm mọc răng, chậm biết lẫy, bò, đi...
Để dự phòng còi xương, ngay từ thời kỳ mang thai, người mẹ nên dành thời gian tắm nắng, đi dạo ngoài trời, chọn thực phẩm giàu vitamin D và canxi. Trẻ sinh ra cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Khi đã ăn bổ sung, cần cho dầu mỡ vào bát bột để tăng hấp thu vitamin D (có nhiều trong cá, thịt, trứng, nấm...) vì chất này thuộc loại vitamin tan trong dầu. Hằng ngày, cần cho trẻ tắm nắng, để lộ chân, tay, lưng, bụng. Chỉ cần 15-30 phút tắm nắng vào buổi sáng trước 9 giờ, tiền tố vitamin D trên da trẻ sẽ được chuyển thành vitamin D. Cho trẻ uống vitamin D 400 IU mỗi ngày trong suốt năm đầu tiên, nhất là về mùa đông, đặc biệt cần với trẻ sinh non, nhẹ cân. Đối với những trẻ đã bị còi xương thì cần tích cực tắm nắng hoặc bổ sung vitamin D bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Tùy theo mức độ của bệnh, bác sĩ sẽ kê đơn và hướng dẫn cách dùng thuốc và hướng dẫn cả chế độ ăn cho trẻ. Đặc biệt, phải tái khám lại vì bệnh còi xương phải điều trị 2 đến 3 tháng mới ổn định.
Bài và ảnh: Phạm Duy
ảnh: Trẻ tuy bụ bẫm nhưng vẫn có thể bị còi xương