Hàng năm trên thế giới có khoảng 1,3 triệu người chết và khoảng 20 triệu đến 50 triệu người bị thương tích do tai nạn giao thông đường bộ. Tai nạn/thương tích do tai nạn giao thông đường phố là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho những người trẻ tuổi trong khoảng từ 15 đến 44 tuổi.

 

Thực tế này được thể hiện trong Báo cáo thực trạng an toàn giao thông đường bộ toàn cầu. Đây là đánh giá đầu tiên về thực trạng giao thông tại 178 quốc gia. Kết quả đánh giá cho thấy thương tích do tai nạn giao thông đường bộ vẫn là một vấn đề y tế công cộng quan trọng, đặc biệt đối với các nước đang phát triển và điều đó cho thấy chúng ta cần có nhiều hơn nữa những hành động cần thiết để bảo vệ người tham gia giao thông đường bộ trên toàn thể giới.

 

 

1. Một vấn đề toàn cầu

 

Trên 90% số ca tử vong do tai nạn giao thông đường phố xảy ra tại các nước đang phát triển – nơi chiếm 48% số phương tiện giao thông đường bộ được đăng ký trên thế giới.

 

2. Tỷ lệ người tham gia giao thông đường bộ bị thương tích rất cao

 

Trên toàn cầu, tai nạn đối với người đi bộ, người đi xe đạp và người đi xe máy chiếm khoảng 46% các ca tử vong do giao thông đường bộ. Tỷ lệ này tại các nước đang phát triển cao hơn tại các nước phát triển.

 

3. Tốc độ

 

Kiểm soát tốc độ là một giải pháp quan trọng trong việc giảm chấn thương do giao thông đường bộ, đặc biệt là trong số những người đi bộ, đi xe đạp và đi xe máy. Chỉ 1/3 các quốc gia trên thế giới có biện pháp cần thiết – chẳng hạn như có biển báo trên đường “khu vực phải giảm tốc độ” tại khu vực đô thị hoặc khu vực đông dân cư...

 

4. Uống rượu/bia và lái xe

 

Uống rượu và lái xe làm tăng nguy cơ gây tai nạn có thể dẫn đến thương tích nghiêm trọng, thậm chí tử vong. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người tham gia giao thông không nên uống rượu/bia và giới hạn nồng độ rượu trong máu là 0,05 (g/dl) đối với người lớn điều khiển phương tiện giao thông. Chưa đến ½ trong tổng số quốc gia trên toàn thế giới đề ra luật hạn chế uống rươu/bia khi điều khiển phương tiện giao thông.

 

5. Đội mũ bảo hiểm

 

Đội mũ bảo hiểm chất lượng tốt có thể làm giảm gần 40% nguy cơ và hơn 70% nguy cơ bị thương tích nghiêm trọng do tai nạn giao thông đường bộ. Chỉ có 40% quốc gia có luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm đối với người đi xe gắn máy và đặt ra tiêu chuẩn chất lượng cho mũ bảo hiểm.

 

6. Thắt dây an toàn khi lái xe ô tô

 

Thắt dây an toàn khi lái xe ô tô có thể làm giảm từ 40%-65% nguy cơ tử vong cho những người ngồi phía trước và có thể giảm nguy cơ tử vong từ 25%-75% cho những người ngồi phía sau. Chỉ có 57% quốc gia trên thế giới quy định bắt buộc người ngồi xe ô tô phải thắt dây an toàn đối với cả người ngồi trước và ngồi ghế phía sau.

 

7. Sử dụng ghế riêng cho trẻ nhỏ trên ôtô

 

Việc sử dụng ghế riêng cho trẻ trên ôtô (ghế cho trẻ sơ sinh, trẻ em và ghế ngồi tăng cường) có thể làm giảm tử vong cho trẻ em từ 54% - 80% khi tai nạn xảy ra. Chưa đến ½ quốc gia trên toàn thế giới có luật quy định phải có ghế riêng cho trẻ nhỏ khi ngồi trên ôtô.

 

8. Thực hiện sơ cứu khi có tai nạn

 

Dịch vụ sơ cứu nhanh, chất lượng tốt có thể cứu sống được rất nhiều nạn nhân trong các vụ tai nạn giao thông đường bộ. Khoảng 76% các nước có hệ thống chăm sóc tiền bệnh viện, với những nhân viên y tế có trình độ cao cho tới những người có thể tin cậy khác. Trên toàn thế giới có khoảng 90 số điện thoại khác nhau cho mọi người có thể tiếp cận các dịch vụ chăm sóc tiền bệnh viện cần được hoà nhập thành số điện thoại toàn cầu hoặc số điện thoại của một vài khu vực mọi người có thể gọi khi cần trợ giúp khi gặp nạn.

 

9. Tiềm năng của sự tiến bộ

 

Tai nạn thương tích do tai nạn giao thông đường bộ có thể ngăn ngừa được. Thời gian vừa qua, một vài quốc gia, chủ yếu là các nước phát triển đã có được những tiến bộ đáng kể trong việc giảm tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông đường bộ cho người dân. Nhưng còn nhiều việc chúng ta có thể làm để giảm tỷ lệ tử vong hơn.

 

10. Đã đến lúc chúng ta cần hành động

 

Người ta dự đoán rằng đến năm 2030, thương tích do tai nạn giao thông đường bộ sẽ trở thành một trong năm nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, gây tử vong cho khoảng 2,4 triệu người/1 năm. Đã đến lúc chúng ta cần hành động để làm giảm tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông đường bộ cũng như giảm tỷ lệ tử vong do các điều kiện sức khoẻ khác. 

Thu Giang (theo WHO)